Stress de baas
SMART-doelen stellen
SMART-doelen stellen
Doelen stellen met de SMART-methode
Doelen stellen om zo je prestaties te verbeteren begint met een duidelijk beeld van wat je wilt bereiken. Het helpt om een inspirerende visie voor jezelf te creëren, iets dat je echt motiveert. Deze visie kun je opdelen in kleinere, haalbare stappen die leiden naar je uiteindelijke doel.
Elk van deze stappen moet Specifiek, Meetbaar, Haalbaar, Realistisch en Tijdgebonden zijn, wat bekend staat als de SMART-methode.
Specifiek
Je doel moet duidelijk en specifiek zijn, zodat je precies weet wat je wilt bereiken. Stel, je wilt je professionele vaardigheden verbeteren. Een vaag doel zoals 'ik wil beter worden in mijn werk' is niet specifiek genoeg. In plaats daarvan kun je zeggen: 'Ik wil mijn presentatievaardigheden verbeteren door een cursus spreken in het openbaar te volgen.' Dit geeft je een concreet plan van aanpak.
Meetbaar
Je moet kunnen meten of je je doel bereikt hebt. Dit helpt je om je voortgang te volgen en gemotiveerd te blijven. Voor het doel 'een cursus spreken in het openbaar', kun je bijvoorbeeld meten of je de cursus hebt afgerond en hoe vaak je hebt geoefend voor een presentatie. Je kunt ook je vooruitgang meten door feedback te verzamelen van collega's of door zelfevaluatie voor en na de cursus.
Acceptabel
Je doel moet haalbaar zijn, rekening houdend met je eigen capaciteiten en beperkingen. Het is belangrijk dat je jezelf uitdaagt, maar ook dat het doel binnen je bereik ligt. Als je bijvoorbeeld een drukke baan hebt, is het waarschijnlijk niet haalbaar om meteen elke week een intensieve cursus te volgen. In plaats daarvan kun je kiezen voor een online cursus die je in je eigen tempo kunt volgen.
Realistisch (Relevant)
Je doel moet relevant zijn voor wat je echt wilt bereiken en in lijn zijn met je bredere ambities. Vraag jezelf af waarom dit doel belangrijk voor je is en hoe het past in je leven. Als je presentatievaardigheden wilt verbeteren omdat je vaker presentaties moet geven op je werk en je je carrière vooruit wilt helpen, dan is dit doel relevant en waardevol.
Tijdgebonden
Je doel moet een duidelijke startdatum en eindtijd hebben. Dit helpt je om gefocust te blijven en geeft je een tijdsframe waarin je je doel wilt bereiken. In plaats van te zeggen 'ik wil mijn presentatievaardigheden verbeteren', kun je zeggen: 'Ik wil binnen drie maanden mijn presentatievaardigheden verbeteren door een cursus 'spreken in het openbaar' te volgen en elke week minimaal één presentatie te oefenen.' Dit geeft je een duidelijke einddatum om naar toe te werken.
Voorbeelden:
Gezondheidsdoel - gewicht verliezen
Specifiek: Ik wil 10 kilo afvallen door gezonder te eten en regelmatig te sporten.
Meetbaar: Ik zal mijn voortgang meten door elke week op dezelfde dag en tijd op de weegschaal te staan en mijn gewicht bij te houden.
Acceptabel: Ik zal mijn dieet aanpassen door minder suiker te eten en door vijf keer per week 30 minuten te sporten.
Realistisch: Het is haalbaar om 10 kilo af te vallen in zes maanden, aangezien dat neerkomt op ongeveer 1,5 kilo per maand, wat een gezond en duurzaam tempo is.
Tijdgebonden: Ik wil mijn doel van 10 kilo gewichtsverlies bereiken binnen zes maanden.
SMART-doel: Ik wil binnen zes maanden 10 kilo afvallen door vijf keer per week 30 minuten te sporten en minder suiker te eten. Ik zal mijn voortgang meten door elke week op dezelfde dag en tijd op de weegschaal te staan.
Professioneel doel - vaardigheden verbeteren
Specifiek: Ik wil mijn vaardigheden in projectmanagement verbeteren door een cursus te volgen.
Meetbaar: Ik zal mijn voortgang meten door de cursusmodules te voltooien en de eindtoets met een score van minstens 80% te halen.
Acceptabel: Ik heb de tijd en middelen om elke week twee uur aan de cursus te besteden.
Realistisch: Het is haalbaar om de cursus binnen drie maanden af te ronden, gezien de tijd die ik kan vrijmaken.
Tijdgebonden: Ik wil de cursus projectmanagement binnen drie maanden afronden.
SMART-doel: Ik wil binnen drie maanden mijn vaardigheden in projectmanagement verbeteren door een cursus te volgen, elke week twee uur aan de cursus te besteden en de eindtoets met minstens 80% te halen.
Persoonlijk doel - onzekerheid verminderen
Specifiek: Ik wil mijn zelfvertrouwen in sociale situaties vergroten door elke week één sociale activiteit bij te wonen en elke dag positieve affirmaties te herhalen.
Meetbaar: Ik zal mijn voortgang meten door een dagboek bij te houden waarin ik noteer welke activiteiten ik heb bijgewoond en hoe ik me voelde, en door een zelfevaluatie te doen voor en na elke activiteit op een schaal van 1 tot 10.
Acceptabel: Ik heb de tijd en de moed om elke week één sociale activiteit bij te wonen en dagelijks vijf minuten te besteden aan positieve affirmaties en deze zo vaak mogelijk te herhalen.
Realistisch: Het is haalbaar om mijn zelfvertrouwen te vergroten binnen drie maanden, gezien de inspanningen die ik bereid ben te leveren.
Tijdgebonden: Ik wil binnen drie maanden mijn zelfvertrouwen vergroten.
SMART-doel: Ik wil binnen drie maanden mijn zelfvertrouwen in sociale situaties vergroten door elke week één sociale activiteit bij te wonen, elke dag vijf minuten positieve affirmaties te herhalen, en mijn voortgang te meten door een dagboek bij te houden en zelfevaluaties te doen.
Financieel doel - sparen
Specifiek: Ik wil €2000 sparen voor een vakantie.
Meetbaar: Ik zal mijn voortgang meten door elke maand €500 op mijn spaarrekening te storten.
Acceptabel: Ik kan mijn maandelijkse uitgaven verminderen en een extra bijbaan nemen om dit bedrag te kunnen sparen.
Realistisch: Het is haalbaar om €500 per maand te sparen door mijn uitgaven te verminderen en extra te werken.
Tijdgebonden: Ik wil binnen vier maanden €2000 gespaard hebben.
SMART-doel: Ik wil binnen vier maanden €2000 sparen voor een vakantie door elke maand €500 op mijn spaarrekening te storten, mijn uitgaven te verminderen en een extra bijbaan te nemen.
Tijdens het proces is het belangrijk om regelmatig je voortgang te evalueren. Dit doe je door jezelf vragen te stellen zoals 'wat heb ik al bereikt?' en 'wat kan ik verbeteren?' Hierdoor blijf je gefocust en kun je bijsturen wanneer dat nodig is.
Een SMART doel stellen:
Verbeteren van de fysieke conditie
Stap 1: Specifiek
Je doel moet duidelijk en specifiek zijn. Stel jezelf de volgende vragen:
- Wat wil ik precies bereiken?
- Waarom wil ik dit doel bereiken?
- Wat verwacht ik te winnen door dit doel te bereiken?
Voorbeeld: 'Ik wil mijn uithoudingsvermogen verbeteren door een halve marathon van 21 kilometer te lopen om fitter te worden en mijn algehele gezondheid te verbeteren.'
Stap 2: Meetbaar
Je moet in staat zijn om je voortgang te meten en te weten wanneer je je doel hebt bereikt. Gebruik criteria die je kunnen helpen je voortgang te volgen.
- Hoeveel tijd wil ik besteden aan trainen per week?
- Hoeveel kilometer wil ik kunnen rennen per trainingssessie?
- Hoe weet ik of ik mijn doel heb bereikt?
Voorbeeld: 'Ik wil mijn uithoudingsvermogen verbeteren door vier keer per week te trainen, en ik wil mijn afstand elke maand met 5 kilometer verhogen totdat ik 21 kilometer kan rennen.'
Stap 3: Acceptabel
Je doel moet haalbaar en realistisch zijn, gegeven de beschikbare middelen en tijd. Het moet je wel uitdagen, maar niet onrealistisch zijn.
- Welke middelen heb ik nodig om dit doel te bereiken?
- Zijn er obstakels die ik moet overwinnen?
- Heb ik voldoende tijd en energie om dit doel te bereiken?
Voorbeeld: 'Ik wil mijn uithoudingsvermogen verbeteren door een halve marathon te lopen. Ik zal gebruik maken van een hardloopschema, een paar goede hardloopschoenen en steun van een trainingspartner. Ik heb voldoende tijd en ben gemotiveerd om regelmatig te trainen.'
Stap 4: Realistisch (relevant)
Je doel moet belangrijk voor je zijn en aansluiten bij andere relevante doelen. Zorg ervoor dat het doel voor jou de moeite waard is.
- Hoe draagt dit doel bij aan mijn langetermijndoelen?
- Waarom is dit doel belangrijk voor mij op dit moment?
- Past dit doel in mijn huidige levensstijl?
Voorbeeld: 'Ik wil mijn uithoudingsvermogen verbeteren omdat ik een gezondere levensstijl wil aannemen en deelnemen aan sportieve evenementen geeft me motivatie en voldoening.'
Stap 5: Tijdgebonden
Je doel moet een eindtijd hebben. Een tijdgebonden doel helpt je te concentreren op je einddoel en zorgt ervoor dat je regelmatig vorderingen maakt.
- Wanneer wil ik dit doel bereiken?
- Wat zijn mijn tussentijdse mijlpalen?
- Hoe vaak zal ik mijn voortgang beoordelen?
Voorbeeld: 'Ik wil mijn uithoudingsvermogen verbeteren door binnen zes maanden een halve marathon te lopen. Mijn tussentijdse mijlpalen zijn om na drie maanden 10 kilometer te kunnen rennen en na vijf maanden 18 kilometer. Ik zal mijn voortgang wekelijks beoordelen en mijn schema indien nodig aanpassen.'
Zorg voor voldoende zelfreflectie en feedback van anderen (bijvoorbeeld een coach of trainer), dit zijn waardevolle tools die je inzicht geven in je prestaties en helpen om op koers te blijven. Ze zorgen ervoor dat je bewust bent van je sterke punten en de gebieden waar verbetering mogelijk is, zodat je effectief kunt werken aan het behalen van je doelen.
Door deze stappen te volgen, creëer je een helder en gestructureerd plan waarmee je je doelen kunt bereiken en je voortgang kunt volgen.